ΕΠΙΘΥΜΙΕΣ

Φαντάζει θέμα απλό, είναι όμως; Ελάτε να το διερευνήσουμε.

Στην βιβλιογραφία αναφέρεται ως “ψυχική τάση του ανθρώπου, ενστικτώδης η και συνειδητή για να αποκτήσει η να απολαύσει κάτι, ενίοτε πόθος  κινητοποιημένος από ανάγκη

Θα ήταν χρήσιμο να διαχωρίσουμε την επιθυμία από την ανάγκη π.χ.

’Θέλω πολύ να βγω με τους φίλους μου όμως έχω μεγάλη ανάγκη από ύπνο’’

Καθώς και αυτό που είτε αντιλαμβάνομαι σε συνειδητό επίπεδο και είτε δεν αντιλαμβάνομαι,  το οποίο και καταλαμβάνει τη μερίδα του λέοντος.

Θέλω δηλαδή κάτι ή κάποιον.

Όμως πίσω από το προφανές, κρύβεται μια πολύ μεγαλύτερη επιθυμία που αγγίζει τον πυρήνα του εγώ μου που θέλει με αγωνία να ολοκληρωθεί.

π.χ. θέλω πολύ μια αγκαλιά ‘’αναζητώ ασφάλεια , αγάπη’’

Οι άνθρωποι επικοινωνούμε με κώδικες. Αναρωτιέμαι αλήθεια, πως θα ήταν εαν όλοι λέγαμε αυτό που αισθανόμαστε ακριβώς…

Αυτό που ξέρω όμως από την εμπειρία μου είναι ότι οι περισσότερο προβληματικές σχέσεις ανθίζουν στο περιβάλλον που δεν επικοινωνούνται  τα συναισθήματα, οι ανάγκες μας και οι επιθυμίες μας.

Και πως θα μπορούσε να γίνει άλλωστε, εφόσον ούτε οι ίδιοι δεν γνωρίζουμε τα βαθύτερα θέλω μας;

Και θα μπορούσε κάλλιστα να ρωτήσει κάποιος, γιατί να το κάνουμε αυτό; Γιατί απλά δεν έχουμε  μάθει να κάνουμε το άλλο! Δηλαδή να αναγνωρίζουμε και να εκφράζουμε συναισθήματα και θέλω, γιατί ίσως δεν ξέρουμε να διαχειριστούμε την επιθυμία μας έστω και αν την αναγνωρίσουμε.

Μια μεγάλη αλήθεια είναι ότι οι πράξεις μας, οι κινήσεις μας και η ζωή μας εν γένει είναι σε αυτόματο πιλότο που κατευθύνεται στην εκπλήρωση αναγκών ή επιθυμιών.

Ταυτίζεται με την ολοκλήρωση και την αυτοπραγμάτωση μας, είναι εξίσου σημαντικός στόχος όσο και το ένστικτο της επιβίωσης, μια απλή ματιά πίσω από τις περισσότερες εκφάνσεις μας, θα μας βεβαιώσει για τα παραπάνω.

Λέμε ή κάνουμε πράγματα για να …‘’είμαστε  χαρούμενοι και ευτυχισμένοι’’

Όταν οι ανάγκες και τα θέλω μας μπλοκάρονται, μετατρέπονται σε συμπτώματα ψυχοσωματικά, νευρώσεις, γίνονται ανάχωμα και δηλητήριο για το πνεύμα μας , με φυσική συνέπεια την αυτολύπη ,κατάσταση που δεν αντιλαμβανόμαστε με εύκολία.

Σαν αποτέλεσμα των παραπάνω η ματαίωση έχει λάβει χώρο, αφού νιώθουμε ανήμποροι να εκπληρώσουμε τις επιθυμίες μας.

Η επαναξιολόγηση μοιάζει απαραίτητη “που να βρίσκομαι άραγε ; σε αυτούς που κυνηγούν αενάως και με παρόρμηση τις επιθυμίες; ή στρατιώτης ταγμένος στις ανάγκες και μόνο;

Οι βαθιές και ανεκπλήρωτες επιθυμίες μας, αφήνουν μια γεύση μιζέριας και δυστυχίας, όλοι μας έχουμε εμπειρία από κάτι που μας έκανε να πετάξουμε από την χαρά μας ωστόσο αν κάνετε τον κόπο να θυμηθείτε τι είχε γίνει; ποια εσωτερική χορδή σας παλλόταν από χαρά και ευτυχία; Σίγουρα άγγιζε κάτι βαθύτερο κάτι πολύ δικό σας.

Το θέμα που προκύπτει είναι να έρθουμε σε επαφή με αυτό το κάτι βαθύτερο να το αναγνωρίσουμε, και να του επιτρέψουμε να αναπνεύσει.

Σαφώς και είναι ένας προβληματισμός, “τι να την κάνω την επιθυμία  όταν την γνωρίσω;

Δεν είναι όμως προτιμότερο να ξέρω τι πραγματικά αναζητά όλο μου το είναι;

Ένα από τα πιο στενάχωρα πράγματα που συναντώ συχνά είναι ότι κάποιοι άνθρωποι ζουν έτσι για να ζουν ,απλά πάνε, “που;” δεν ξέρουν, απλά επιβιώνουν, είναι από τις φορές που θέλω να επέμβω, να προτρέψω, “δεν είναι άδικο για σένα;” φεύγει αυτό το δώρο που έχεις και λέγεται ζωή, κάνε κάτι…

Όμως δεν το κάνω γιατί η ζωή και η θεραπεία ή όχι, είναι προσωπική υπόθεση και πιστεύω ότι ο καθένας μας διαθέτει ένα σοφό κομμάτι μέσα του. Αυτό τον καθοδηγεί στο να κάνει ή να μη κάνει κάποια πράγματα, απλά θέλει τον δικό του χρόνο και τρόπο να εκφραστεί, απλά είμαι εκεί να βοηθάω να βγάζουμε τα εμπόδια που οδηγούν στο ξέφωτο στην ολοκλήρωση, στη γαλήνη της ψυχής.

Συνήθης πρακτική μου είναι να μπαίνω μαζί με τους θεραπευόμενους στη λύση…

Παραπάνω προσπαθήσαμε να διερευνήσουμε και να ακουστεί το πρόβλημα, το αίτημα όμως θα πρέπει να είναι δικό σας, ποιο είναι το αίτημα; Είναι καθαρά προσωπική σας υπόθεση, εμείς εδώ στην επαφή θα θέλαμε να είμαστε αρωγοί  στην αναζήτηση των επιθυμιών σας σε βαθύτερο επίπεδο γεγονός που αποτελεί  θεμέλιο για την προσωπική σας ανάπτυξη και ευτυχία.

 

Αχιλλέας Αγαπητός

Σύμβουλος ψυχικής υγείας – Ψυχοθεραπευτής

 

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΦΙΛΙΑΣ

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΦΙΛΙΑΣ

Πως μπορούμε να φτάσουμε στην πραγματική φιλία;

Πως μπορούμε να αναγνωρίσουμε τον πραγματικό φίλο και τι πρέπει να κάνουμε για να διατηρήσουμε μια φιλία;

Η φιλία είναι απαραίτητη κατά την περίοδο της εφηβείας όπου και αλλάζουν οι σχέσεις που έχουμε με την οικογένεια μας. Ταυτιζόμαστε με τους φίλους μας όπως παλιότερα ταυτιζόμασταν με τους γονείς μας. Σημαντικό στοιχείο αποτελεί η αναγνώριση και η διατήρησή της αλλά και η ισορροπία ανάμεσα στην ομοιότητα που θέλουμε να έχουμε με τους φίλους μας και στη μοναδικότητα που έχει ο καθένας μας.

Με έναυσμα το υπέροχο βιβλίο του Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ, «Μικρός πρίγκιπας» θα ταξιδέψουμε στον μακρινό πλανήτη 625. Εκεί στον αστερισμό της Ανδρομέδας  μέσω βιωματικής προσέγγισης, αυτοσχεδιασμούς, ανάθεση ρόλων, θα παρακολουθήσουμε αλλά και θα διερευνήσουμε την πορεία του αγοριού προς την προσωπική του αναζήτηση.  Μέσω της βίωσης θα έχουμε την ευκαιρία να αναπτύξουμε όλα τα εκφραστικά μας μέσα (σώμα, λόγο, κίνηση), να καλλιεργήσουμε τις ψυχοπνευματικές μας δυνάμεις (παρατηρητικότητα, συγκέντρωση, φαντασία) ώστε να είμαστε σε θέση να προσεγγίσουμε την έννοια της φιλίας.

Χατζηγεωργίου   Ελένη

Θεατρολόγος - ηθοποιός 

Εκπαιδεύτρια  εκπαιδευτικού  δράματος

ΘΥΜΑ ΘΥΤΗΣ ΔΙΑΣΩΣΤΗΣ

ΘΥΜΑ ΘΥΤΗΣ ΔΙΑΣΩΣΤΗΣ

Πότε παίρνω αυτούς τους ρόλους;

ΟΤΑΝ

Η συμπεριφορά του άλλου επηρεάζει όλο μου το είναι.

Τα συναισθήματα του άλλου μου δημιουργούν ενοχές.

Προσπαθώ να αλλάξω τα συναισθήματα του άλλου.

Κάνω πράγματα χωρίς να μου ζητηθεί.

Χειρίζομαι και λέω ψέματα.

Λέω ναι, ενώ θα ήθελα να φωνάξω ΟΧΙ.

Νιώθω ενοχές για τα προβλήματα των άλλων.

Δίνω βοήθεια όταν δεν μου τη ζητούν.

Κάνω sex ενώ δεν θέλω.

Δεν γνωρίζω τι πραγματικά θέλω.

Καταχωνιάζω τις σκέψεις και τα συναισθήματά μου.

Δεν είμαι καλά επειδή ο άλλος δεν είναι καλά.

Η δυσφορία, το παράπονο και η αίσθηση της αδικίας καταλαμβάνουν περισσότερο χώρο από αυτόν που τους αναλογεί.

ΟΤΑΝ λοιπόν κάποια από αυτά, μου έχουν γίνει τρόπος ζωής και εμμονές.

Τότε ίσως κάτι δεν πάει καλά!!!

Ο έλεγχος που περιγράφουμε παραπάνω είναι παιδί του φόβου και των ενοχών. Εκδηλώνεται από συνεξαρτητικές προσωπικότητες μέσα από σύνθετες συμπεριφορές.

Ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται ασυνείδητα και συνειδητά είναι αυτό που εξετάζουμε σήμερα

ΘΥΜΑ ΘΥΤΗΣ ΔΙΑΣΩΣΤΗΣ [τρίγωνο του Κάρπμαν]

Το οποίο  προκύπτει από την ανάγκη να μας αγαπήσουν  και να αγαπήσουμε, να μας αποδεχτούν, να νιώσουμε σε ασυνείδητο επίπεδο εκείνη την άνευ όρων μητρική αγκαλιά.

Και που είναι το λάθος; θα αναρωτηθεί  κάποιος, εφόσον  τα βαθύτερα κίνητρα μας είναι υγιή;

Που είναι το λάθος όταν κάποιες από τις παραπάνω εκφάνσεις στη ζωή μας  έχουν ενδιαφέρον, φροντίδα, αγάπη για τον άλλο άνθρωπο.

Και φυσικά δεν αναφερόμαστε  για τις πράξεις αγάπης καλοσύνης και αφοσίωσης που αναπτύσσουν και εξελίσσουν μια σχέση.

Μιλάμε για όταν εξουσιάζουμε και κακοποιούμε στο όνομα της αγάπης, όταν νοιώθουμε υπεύθυνοι για την ευτυχία ή την δυστυχία των άλλων, όταν δεν ξέρουμε τι άλλο να κάνουμε για να σταματήσουμε τον πόνο και το χάος το συναισθηματικό, και τότε ασυνείδητα κάνουμε αυτό που είχαμε δει από την παιδική ηλικία.

Το διαστρεβλωμένο μοντέλο που σχετιζόμαστε, συνήθως έρχεται από παλιά , από τότε που η μητέρα μας για να πετύχει κάτι χειριζόταν τον πατέρα μας, έκλαιγε, παραπονιόταν και μετά απειλούσε, στη συνέχεια με κάποιες παραλλαγές την σκυτάλη έπαιρνε ο πατέρας μας, και με τέχνη και μαεστρία χωρίς να το καταλαβαίνουν μας την παραδώσανε, και μείς αν δεν σπάσουμε αυτό τον φαύλο κύκλο [δυσλειτουργικών συμπεριφορών], με τη σειρά μας θα την παραδώσουμε στα δικά μας παιδιά, έχοντας συγχρόνως σπαταλήσει αυτό το δώρο που λέγεται ζωή, σε ατέρμονες καταστάσεις γεμάτες αρνητικά συναισθήματα.

Μοτίβο θύματος

Αγνό, αβοήθητο, λυπημένο, κάποιες φορές επιτηδευμένα  αδέξιο, αδύναμο, παθητικό, παραπονιάρικο, αδικημένο, ναζιάρικο.

Μοτίβο διασώστη

Ευγενικός, γενναιόδωρος, προστάτης, ανιδιοτελής, ο κύριος/α στηρίξου επάνω μου.

Μοτίβο θύτη [μετάλλαξη από το ρόλο του διασώστη]

Όταν απογοητευτεί από την συμπεριφορά του θύματος που δεν ανταποκρίθηκε στα δικά του συναισθήματα, και δεν αντίδρασε  όπως αυτός/η νόμιζε. Σωρεία συναισθημάτων τον/την κατακλύζουν. Σκέπτεται και νιώθει μα εγώ βοήθησα, ήμουν εκεί όταν με χρειάστηκε, αδικία και παράπονο που εκφράζονται πολλές φορές άκομψα έως και επιθετικά.

Προσβλητικός, απαιτητικός, βίαιος, κριτικάρει, ειρωνικός.

Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι κάθε προσπάθεια άσκησης ελέγχου είναι αυταπάτη και ψευδαίσθηση, μπορεί προσωρινά να προσαρμοστούν στις επιθυμίες μας μόλις όμως γυρίσουμε την πλάτη θα επανέλθουν στην πρότερη κατάσταση.

Ο φόβος υπονομεύει τα άλλα μας συναισθήματα, τα εξοστρακίζει,  τα συνθλίβει,

Ελέγχουμε γιατί ο έλεγχος είναι το μόνο που σκεφτόμαστε.

Λένε ότι η συνεξάρτηση και ο έλεγχος δεν είναι ασθένεια και συμφωνώ, θα συμπλήρωνα όμως ότι κάλλιστα μπορεί να μας αρρωστήσει.

Φοράμε τους παραπάνω ρόλους, έτσι μας μάθανε άλλωστε τότε , μη ξεχνάμε όμως ότι για οτιδήποτε μας συμβαίνει στο εδώ και τώρα είμαστε οι μοναδικοί υπεύθυνοι.

Αναρωτηθήκαμε ποτέ αν υπάρχει και άλλος τρόπος;

Η αυτογνωσία και η διερεύνηση του πιο σημαντικού ανθρώπου της ζωής μου, του εαυτού μου, μέσα από την θεραπεία διαθέτει αγάπη, φροντίδα και γαλήνη, αυτή που μοιάζει με την μητρική αγκαλιά που αναζητούμε, μόνο που τώρα μεγαλώνουμε, ωριμάζουμε και θεραπεύουμε  τα τραύματα.

Μπορούμε μαζί να το προσπαθήσουμε.

Αχιλλέας Αγαπητός

Σύμβουλος ψυχικής υγείας – ψυχοθεραπευτής

 

ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

Μια ιστορία ειπωμένη   με  άλλη  ματιά.
Η αρρώστια που έγινε ευλογία…
Αντιφατικό;   ΝΑΙ
Ανέφικτο;      ΟΧΙ
Βιωμένο;       ΝΑΙ  
… από μαρτυρίες γυναικών που πέρασαν μέσα από αυτό.

Το θέμα αυτό σύνθετο  και  άρρηκτα συνδεδεμένο  με την  υπαρξιακή  μας  αγωνία  για τη ζωή και το φόβο θανάτου. Η μαστεκτομή είναι το μετά  και  πολλές φορές  η λύτρωση  οσο  οδυνηρή  και αν είναι.
Λόγια  ειπωμένα… στο άκουσμα της αρρώστιας.
Κόπηκε  η ανάσα μου ήθελα να φωνάξω να ουρλιάξω  και δεν μπορούσα.
Πάγωσα το μυαλό μου βούιζε , άσπρισε το πρόσωπο  μου είπαν, λιποθύμησα.
Δεν  το  πίστευα  φοβήθηκα  με έπιασε  το παράπονο και έκλαιγα.
Μετά το πρωταρχικό σοκ ακολουθούν  τα  περιβόητα  στάδια  του  θυμού ,άρνησης,  διαπραγμάτευσης, κατάθλιψης, και αποδοχής .[στο βαθμό που η κάθε μια τα έχει βιώσει]
Σκοτεινά συναισθήματα (πανικός ,φόβος απόγνωση) είναι εκεί, καλούμαστε να προσαρμοστούμε  σε αυτό που οι άνθρωποι  απεχθανόμαστε την αβεβαιότητα και την ανασφάλεια.
Όμως όπως λέει και ο Νίτσε  [όποιος  έχει ένα γιατί να ζήσει  μπορεί να αντέξει κάθε πως] και αυτές οι γυναίκες  μας δείχνουν το δρόμο με τη δύναμη της ανθρώπινης θέλησης πρώτα από όλα.
Ο δρόμος δεν πρέπει να είναι  μοναχικός, ο άνθρωπος χρειάζεται τον άνθρωπο.

Λόγια  θεραπευομενης
Αυτό που με βοήθησε τον πρώτο καιρό ηταν που βρήκα ένα μέρος (ομάδα) να βγάλω την οργή μου να με ακούσουν χωρίς να μου πουν τι πρέπει να κάνω, ξεσπούσα κάθε φορά ωσπου καποια στιγμή ενοιωσα το βάρος να ελαφραινει και η  μεγάλη θλίψη να μοιράζεται.
Τότε συνειδητοποίησα ότι μπορω τωρα να σκεφτώ λογικά μπορούσα  να ακούσω. Ναι δεν εχει χαθει τίποτα .
 ΝΑΙ  Η ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ είναι επιλογή   ζωης.
Εχοντας  πάρει πληροφορίες για την αρώστεια  και τις θεραπευτικές επιλογές από τον γιατρό μας προχωράμε  να  χτίσουμε το υποστηρηκτικό μας πλαίσιο [ συντροφος, ομάδα, ψυθχοθεραπεια,φιλοι,] η ότι άλλο με ανακουφίζει.
Στο δρομο αυτό εμπειρίες αλλων γυναικών με το ιδιο  θέμα  δουλεμένες όμως μέσα από ομάδες, συλλόγους  ηψυχοθεραπεία μόνο ανακούφιση και οφέλη  εχουν ,μιλούν την ίδια γλώσσα.
Eχοντας διανύσει  μεγάλο και ψυχοφθόρο δρόμο  ως προς την απόλυτη επιβίωση  ερχόμαστε αντιμέτωποι με την  μεγάλη αλλαγη στο σώμα μας, που αφορα   την εικόνα μας και όχι μόνο .
Θυμαμαι  την αναφορά  που εκανε μια θεραυπευομενη με την  μοναξιά που ενοιωθε  και  πως το συνέδεε  με την απώλεια του στήθους , μητρότητα, θηλυκότητα, ερωτογενής ζώνη, χαμηλή αυτοεκτίμηση, σύντροφος  sex ,απόρριψη όλα αυτά  μαζί και χώρια.  
Μπερδεμένα στην αρχή χρειάστηκε όμως να ειπωθουν δυνατά καθαρά  και να παρουν τη θέση που τους αναλογεί  ούτε περισσότερο ούτε λιγότερο .
Τίποτα δεν μπορεί να υπονομεύσει τη θέληση για ζωή οσο  τα ανέκφραστα  αρνητικά συναισθήματα.
Μίλησε  για αυτά απροκάλυπτα  κλάψε , φώναξε, βίωσετα  για να τα ξεφορτωθείς.
Λανθάνουσες αντιλήψεις και φόβοι μας λενε   πως ΟΛΑ στην ζωή μας θα αλλάξουν  όχι λοιπόν δεν αλλάζουν ΟΛΑ.
Σχεδόν πάντα  η ψυχοθεραπευτική  ενασχόληση λειτουργεί  αγχολυτικά και ελπιδοφόρα.
Αρχίζουν και αχνοφαίνονται  νεοι στόχοι  και προτεραιότητες μια νέα αξιολόγηση  για τη ζωή  και μια  απογραφή  που λίγοι από εμας  μπορούμε να τη νοιώσουμε.

Δεν θα ξεχάσω  την εκφραση μιας θεραπευόμενης  [ θα ήθελα να φωνάξω στους ανθρώπους  τι χαζοί που ήσαστε  σε τι δίνετε σημασία] για αυτήν πλέον  ο κόσμος είναι αλλοιωτικος  μου  έλεγε με νόημα.
Σημερα συνέχισε  λεω  στους ανθρώπους μου ότι τους αγαπώ και τους παίρνω αγκαλιά και τους σφίγγω γερά λες και θα μου φύγουν.
Σταμάτησα να κανω   πράγματα που δεν μου αρέσουν, και προσπαθώ  να στρέφω την προσοχή μου  σε αυτά που αγαπώ.  
Μονο  για σήμερα … έλεγε ξανά και ξανά.
Τελειώνοντας θα ηθελα να αναφερθούμε στο ρόλο του συντρόφου και τη σημασια.
Θα ξεκινήσω  αντίστροφα επισημαίνοντας  την  κατάσταση  που βρίσκεται  ο σύντροφος , αν μπορεί  και είναι σε θέση να στηρίξει  και με ποιο τροπο την συντροφό του.  
Η καθοδήγηση τουλάχιστον στην αρχή μοιάζει απαραίτητη  εχοντας στο μυαλό μας τον διπλό  ρόλο που καλείται να επίτελέσει  δηλ. να σταθει στα πόδια του για να  αντιμετωπίσει τις δικές του απώλειες ( υπάρχουν  και είναι  σοβαρές) και να είναι εκεί για την σύντροφο  εκπέμποντας  σταθερότητα σιγουριά  και ψυχραιμία.
ο φοβος  για πιθανή απώλεια του συντρόφου μας παραλύει μας γεμίζει απέραντη θλίψη  ,
η ματαίωση των ονείρων που εχουν γίνει από το ζευγάρι είναι εκει,  ενοχές θυμός οργη μας χαώνουν ένα μεγάλο γιατί  εχει κάνει την εμφάνισή του  και απάντηση δεν υπάρχει  λεκτικά.

Και όμως  συμπεριφορικά  έχουμε επιλογές   δηλαδή  δεν μένουμε  στο πρόβλημα μπαίνουμε στη λύση.  
Χωρις παρορμητισμούς παρακινούμενοι από συναισθήματα και με  βοήθεια φτιάχνουμε ένα σχέδιο δράσης υλοποιήσιμο που πρώτα απολα απόβλέπει στη  συναισθηματικη και πρακτικη στήριξη ( εμψύχωση) της συντρόφου μας.
Είναι  αδόκιμο να υπάρξουν  στερεότυπες οδηγίες διότι  ο καθένας εχει το δικό του ψυχικό υπόβαθρο, αντιλήψεις, ηλικία και  η ιδια η σχέση τους δικούς της κώδικες.
Παρολαυτά  όμως θα ηταν χρήσιμο να ακουστούν πραγματα που ισως καποιους να βοηθήσουν.

Τι δεν προτείνεται.
Δεν καθοδηγούμε τα συναισθήματα του αλλου  όπως μη κλαίς μη στεναχωριέσαι   είσαι δυνατή.
Δεν ακυρώνουμε τον πόνο της η τα διάφορα συναισθήματα που εκφράζει.
Δεν δίνουμε συμβουλές.
Δεν χρησιμοποιούμε τη λέξη[  πρέπει ]
Δεν κανουμε τον ειδήμονα
Δεν προσπαθούμε να δώσουμε εξηγήσεις  όπως ηταν να γίνει, ήταν θέλημα θεού κ.λ.π
Δεν μεταφέρουμε τους φόβους μας
Δεν πιέζουμε να κάνει  η να μη κάνει κάποια πράγματα ( θέλει το δικό της χρόνο)

Τι προτείνεται.
Ακούμε  ακούμε  ακούμε  με τη καρδιά μας  και όχι με τα αυτιά, μπαίνουμε στα παπούτσια της άλλης.  Ενσυναίσθηση .
Εγκρίνουμε  την θλίψη της την οργη τον θυμο η ότι άλλο μας εκφράζει.
Είναι σημαντικό που είμαστε εκει αν δεν ξέρουμε τι να πούμε  μια αγκαλιά είναι αρκετή.
Όταν ανοίγει η ίδια το θέμα της αρρώστειας  συμετέχουμε μιλώντας  ανοιχτά  γιαυτό , έτςι απομυθοποιητε.
Εξοικιωνόμαστε  όταν  εμεις  και η σύντροφος νοιώσει ετοιμη με το ιδιο το τραύμα  ερχόμενοι σε επαφή αγγίζοντάς το η και φιλώντας το ακόμη.(αποδοχή)
Όταν νοιώσουμε συναισθηματα τα εκφράζουμε  ακόμη και την  αμηχανίαμας , εδώ θέλει λίγο προσοχή και διάκριση.
Χιούμορ    ευχάριστη διάθεση υπομονή και  δώστε χρόνο …
Τέλος αν ξεχάσετε κάτι απολαυτά  δεν χάθηκε ο κόσμος  να θυμάστε ότι η αγάπη  από μόνη της είναι θεραπευτική.
Μπορεί να ξεχάσει τι της έλεγες  αλλά δεν θα ξεχάσει ότι ήσουν εκει και την κρατούσες από το χέρι.